عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

204

منازل السائرين ( شرح عبد الرزاق الكاشانى ) ( فارسى )

در آن سكينه سه چيز است : براى پيامبرانشان معجزه است ؛ و براى پادشاهانشان كرامت است ؛ و نشانهء نصرت است ، كه هرگاه دو جناح براى ستيز باهم روبرو شوند ، با صداى رعب‌آور خود ، دلهاى دشمن را به وحشت مىاندازد . [ معجزه و كرامت هر دو از امور خارق‌العاده هستند اما تفاوتشان در آن است كه معجزه همراه با تحدّى است و دليل بر صحت دعوى پيامبرى مىباشد و در واقع برهان پيامبر بر صدق اوست ؛ و ازاين‌رو اظهار آن لازم و واجب است . بر خلاف كرامت كه بدون قصد ، بر دست ولىّ خدا جارى مىشود ، و بر او لازم نيست كه آن را آشكار كند ؛ بلكه اكثر صاحبان كرامت مىكوشند كرامات خود را پوشيده دارند . ] و السكينة الثانية التى تنطق « 1 » على ألسن المحدّثين ليست هى شيئا يملك ؛ إنّما هى شىء من لطائف صنيع « 2 » الحقّ ، يلقى على لسان المحدّث الحكمة ؛ كما يلقى الملك الوحى على قلوب الأنبياء ، و تنطق المحدّثين بنكت الحقائق ، مع ترويج الأسرار ، و كشف الشّبه . سكينهء دوّم ، سكينه‌اى است كه بر زبانهاى محدّثين سخن مىگويد [ و زبانهاى ايشان را بدون آنكه بخواهند سخنى بگويند ، به نطق درمىآورد . ] و اين سكينه چيزى نيست كه در ملك آيد [ و مملوك كسى باشد ، بر خلاف سكينهء نخست كه ملك خواصّ بنى اسرائيل بود ، ] بلكه چيزى است از لطايف صنع حق‌تعالى [ نسبت به كسى كه مشمول لطف حضرت حق مىشود ؛ ] كه بر زبان محدّث ، حكمت القا مىكند - [ با كلماتى غريب كه چه‌بسا هرگز آنها را نشنيده است ، مثل كلمهء « ناسوت و لاهوت » كه بر زبان حضرت عيسى عليه السّلام جارى شد بىآنكه تا آن زمان آن را از كسى شنيده باشد ] ؛ همان گونه كه فرشته ، وحى را بر دلهاى پيامبران مىافكند ؛ و [ زبان ] محدثين را به بيان نكته‌ها [ و اسرار ] حقايق گويا مىكند و همراه آن ، دلهايشان آرام مىشود و شبهه‌ها بر طرف مىگردد .

--> ( 1 ) - ك : هى الّتى ينطق . ( 2 ) - ك : صنع .